Harikalar diyarı

ciqqo5dwwaarcxs
Büyük Prizmatik Kaplıca Gölü, Yellowstone Milli Parkı, ABD

‘Avatar’a ilham veren taş ormanlar, çöl ortasında ölü akasyalar, ürkütücü gayzerler, pamuktan havuzlar… Hayallerin ötesine geçen milli parklara uzanalım. 

Dünyanın en muhteşem gölü
Yellowstone Milli Parkı, Wyoming/ABD

Buraya “milli parkların babası” desek yanlış olmaz. 1872 yılında ABD’nin (ve dünyanın) ilk milli parkı ilan edilen Yellowstone’dan sonra bu fikir hızla yayıldı. Gezegenin nadir köşeleri devlet korumasına alınmaya başladı. Bugün milyonlarca kişi tarafından ziyaret edilen Yellowstone, muhteşem Büyük Prizmatik Kaplıca Gölü ile olağanüstü gayzerlere ev sahipliği yapıyor. Gezegenin hidrotermal kaynaklarının neredeyse yarısı bu topraklarda. Yanlış duymadınız; 10 binden fazla termal kaynak ve 300’den fazla gayzerden söz ediyoruz! Yellowstone gayzerlerinin süper starı, 45-90 dakikada bir, 40 metre yükseğe sıcak su püskürten Old Faithful gayzeri. Fakat hiçbiri, adını gökkuşağı renklerinden alan bu büyüleyici göl ile kapışamaz. Gerçeğini görecek kadar şanslı değilseniz, belgesellerden aşina olmanız muhtemel. Göl, magmaya kadar iniyormuş gibi vahşi görünse de, derinliği 37 metre civarında. İçindeki suyun ayi_tabelasıcaklığı ise 63-87 derece arasında. Tabiat ananın Yellowstone’daki bütün bu tehlikeli şovuna, “Ayılara dikkat edin” gibi uyarı tabelaları vb. eşlik ediyor. Ziyaretçilere, vahşi hayvanları beslememeleri, kurtlar ve ayılardan 90, bizon ve geyik gibi hayvanlardan 20 metre uzakta durmaları tembihleniyor. Yeraltının sıcak sularla kaynadığı bu topraklarda, yerin üzeri yüzlerce şelale, alpin gölleri, derin kanyonlar ve uçsuz bucaksız ormanlarla bezeli. www.nps.gov/yell
İpucu: 2 milyon küsur dönüme yayılan parkın yüzde 3’ü Montana, yüzde 1’i Idaho, kalan kısmı da Wyoming’de bulunuyor. Burada herkese göre bir şeyler var. Vahşi hayatı merak ediyor ama “Çok içli dışlı olmayayım” diyorsanız, parkın ana parkurunu araçla geçip, piknik alanlarında dinlenebilirsiniz.
Ne zaman gitmeli? Park yıl boyunca açık. Ancak kışın parkın bazı bölgelerine araçla erişim mümkün değil.

Yeraltı dünyası
Ulusal Deniz Parkı
Cancun, Yucatan Yarımadası / Meksika

CANCUN, MEXICO - OCTOBER 4: *** EXCLUSIVE *** Fish swim past life-sized statues on the sea bed underwater at Cancun and Isla Mujeres National Marine Park on October 4, 2010 in Mexico. Never-before-seen pictures show the fusion of art and conservation in a brand new artificial reef supporting marine life deep underwater - made from sculptures of real members of the public. Bright tropical fish and agile divers can be seen darting in and out of the huge living art piece that contains hundreds of life-sized statues on the sea bed. Big thinking British artist Jason de Caires Taylor, 36, from Cantebury, Kent captured impressions of real people using 'life casts' and built the installation using materials that will encourage coral to grow. It will produce a coral reef and new home for a variety of aquatic creatures at the Cancun and Isla Mujeres National Marine Park in Mexico. The project, called The Museo Subacuatico de Arte (MUSA), aims to ease pressure on natural reefs in the area caused by over half a million water-going tourists who flock to the region every year. Jason's team have so far laid 350 of the 400 sculptures and are on the brink of completion. (Photo by Jason de Caires Taylor/Barcroft Media/Getty Images)

İnsan boyutunda 500’den fazla heykel, yaklaşık yedi yıldır Karayipler’in berrak sularının zeminini tutmuş bekliyor. Karşımızdaki, dünyanın en büyük ve en iddialı sualtı sanatı müzesi. Heykeltıraş Jason de Caires Taylor, bu mavi evrene ‘Sessiz Evrim’ ismini koymuş. Ulusal deniz parkı sınırlarındaki müze (MUSA), Cancun, Isla Mujeres ve Punta Nizuc’ta, 420 metrekareye yayılıyor. MUSA, parkın müthiş bir tanıtımını yaptığı gibi, turist kalabalığının dikkatini kıymetli mercan resiflerinden uzak tutuyor. Üstelik varlığıyla, sualtının bu çorak bölümünde canlıların koloni kurabileceği bir resif görevi de görüyor; heykellerin üzerleri alg ve poliplerle kaplanmış vaziyette. Yılda 750 bin ziyaretçi çeken milli parkta MUSA dışında, zengin sualtı faunası da görülebilir. www.musamexico.org
İpucu: MUSA, sekiz ve dört metre derinlikteki iki bölümden oluşuyor. İlkinde dalış ve şnorkele izin var; ikincisinde sadece şnorkel yapmak serbest.
Ne zaman gitmeli? Hava şartları bakımından Cancun’u ziyaret etmek için ideal dönem aralık-nisan arası. Ancak bu dönemde bölge çok kalabalık oluyor. Nisan başındaki sömestr tatili kalabalığını atlattıktan sonra, cehennem sıcaklarının başladığı temmuz ve ağustosa kadar, altın bir dönem sizi bekliyor.

‘Avatar’dan hatırladınız mı?
Zhangjiajie Milli Parkı, Wulingyuan, Hunan/Çin

cinJames Cameron’ın gişe rekortmeni ‘Avatar’ filmini izlediyseniz, gökyüzünde süzülen sihirli Hallelujah Dağları’nı hatırlarsınız. İşte o fantastik dağlar ilhamını, Çin’in güney kesimindeki Zhangjiajie’den aldı. Tepesinde pus asılı bu olağanüstü ormanda, 3 binden fazla kuvars-kumtaşı sütun göğe yükseliyor. Sütun krallığının yıldızı, Yuanjiajie’deki bin küsur metrelik Southern Sky Sütunu. (Filmin şerefine, bu sütunun adı ‘Avatar Hallelujah Dağı’ diye değiştirildi.) Milli parkın çok yakınında bir başka güzellik; Tianmen Dağı yükseliyor. Dağın tam ortasında, içinden uçakların bile geçebildiği ‘Cennetin Kapısı’ adlı dev bir yarık var. Erişilmesi güç vadiler, zümrüt renkli dik tepeler, taş ormanlar ve mağaraların voltran oluşturduğu olağanüstü bölgeyi keşfetmenin birkaç yolu var.

Hayalet Vadi/Guigu Yürüyüş Yolu
Hayalet Vadi/Guigu Yürüyüş Yolu

Önerilerimiz: 1) Dünyanın en uzun teleferik hattına bilet almak. 2) Dağın kenarını yılan gibi saran ince, uzun patikalarda yürüyüşe çıkmak. Uçuruma adım atar gibi hissedebileceğiniz Tianmenshan Cam Yürüyüş Yolu (60 metre uzunluğunda) ve sisli havalarda fantastik bir havaya bürünen Hayalet Vadi/Guigu Yürüyüş Yolu’nu (1.600 metre uzunluğunda) özellikle tavsiye ediyoruz! UNESCO Dünya Miras Listesi’ndeki Wulingyuan’ın merkezi Zhangjiajie’de, eski büyücülük gelenekleri de halen devam ediyor. www.zhangjiajietourism.us
İpucu: Bu geniş parkı keşfetmek için iki güne ihtiyacınız var. Yerli halkın çoğunluğunun İngilizce bilmediğini ve bu vahşiliğin içinde mutlaka bir rehbere ihtiyacınız olacağını da belirtelim. Parkın içinde yürüyüşün yanı sıra tırmanma gerektiren bölümler de bulunuyor.
Ne zaman gitmeli? Hayal kırıklığına uğramamak için ziyaret tarihini beklentinize göre ayarlamalısınız. Eğer macera insanıysanız, sis, pus ve yağmur sizi korkutmuyorsa, nisan-haziran arasında ortamın tam olarak böyle olacağını belirtelim. “Yaz tatilinde kaçarım” derseniz, kalabalığı göze almalısınız. Havanın güzel, kalabalığın az olduğu ideal dönem ise eylül ve ekim ayları.

Yaşlı çöl ve 500 yaşındaki ölü ağaçlar
Namib -Naukluft Milli Parkı, Namibya

Dead camelthorn trees with hikers, Acacia erioloba, Sossusvlei, Namib-Naukluft National Park, NamibiaSaygıda kusur etmeyelim; dünyanın en yaşlı iki çölünden birine bakmaktayız. Bu çölde sadece şeftali renkli zarif kumullar değil; bir milyar yaşında taşlaşmış kum tepeleri de bulunuyor. Sossusvlei isimli bu etkileyici güzellik ise, Afrika’nın en büyük koruma alanı (İsviçre’den bile büyük; yaklaşık 50 bin kilometrekare!) Namib-Naukluft Milli Parkı’nın ‘küçük’ bir bölümü. Kurumuş beyaz topraklar, kayalık gri dağlar ve derin kanyonların geçit yaptığı dev parkın alametifarikası, bazısı 500 yaşında olan ölü akasya ağaçları ile devasa kumullar. Dünyanın en büyük ve en fotojenik kumul tepelerinden ‘Big Daddy’nin yüksekliği 300 metreyi geçiyor mesela, ki bu neredeyse 120 katlı bir bina demek! Sossusvlei, ‘çıkmaz bataklık’ manasına gelen sevimsiz adını, bencil tabiatından alıyor. Zira bu güzelim kumullar, 60 kilometre ötedeki Atlantik’e doğru akan Tsauchab Nehri’nin önüne çıkıp, seti çekiyor. Fakat bu durum, Namibya’nın 10 yılda bir şiddetli yağış aldığı zamanlarda bölgeyi bir doğal fenomene dönüştürüyor. Su, kumulların yarattığı çanağı dolduruyor, kıyılar çiçekleniyor ve çölün üstünde su kuşları kanat çırpmaya başlıyor. Tek kelimeyle, olağanüstü! www.sossusvlei.org
İpucu: Sossusvlei’yi sayfamızdaki renginde görmek için sabahın erken saatlerinde veya günbatımında gitmeniz gerekiyor. Çölün sadece 5 kilometrelik kısmında asfalt yol bulunuyor.
Ne zaman gitmeli? Mart-mayıs arası bölgenin sonbaharı ve ziyaret için en ideal dönem. Ağustos-ekim arası da bölgenin ilkbaharı ve bu dönem de uygun. Burada hava soğudukça gökyüzü berraklaşıyor ve fotoğraf çekimi için daha ideal hale geliyor.

Gerçeküstü tablo
Pamukkale ve Hierapolis Milli Parkı, Denizli, Türkiye

kaplca blgesindeki teras oluumlar ve travertenlerPamukkale, insanı bu dünyanın bir vakitler elf diyarı olduğuna ikna edebilecek türden bir yer. Ama onu henüz kimseciklerin yataklarından çıkmadığı ıssız bir anında yakalayıp, biraz başbaşa zaman geçirmeniz şartıyla! Pamukkale mitolojiden fırlamış gibi dursa da, aslında bu pamuk şekilli kayalar, yüksek miktarda kalsiyum hidrokarbonat içeren termal sudaki kalsiyum karbonatın çökelmesiyle oluşuyor. Bu çökelti başta yumuşak bir jel halindeyken, zamanla sertleşip travertene dönüşüyor. Ama buraya yolu düşen turistler, içleri mineral zengini ılık su dolu travertenleri, üzerlerinde atlayıp zıplamadan rahat bırakmıyor. Bu yüzden, yumuşak tabaka ezilip dağılabiliyor. Travertenlerin yosunlaşması meselesine de açıklık getirelim: Yetkililere göre bunun sebebi, termal suyun fazla miktarda ve uzun süre aynı yere akıtılması. Bu yüzden travertenlere su kontrollü veriliyor ve belli dönemlerde kurutuluyor. Fakat bu kez de ziyaretçiler “Pamukkale kurumuş” diye düşünebiliyor. Unutmayın; burası biyolojik bir yaşam alanı. Rengi bile yağmur vb. hava şartlarına göre değişebiliyor. Çürüksu Ovası’nı 200 metre yükseklikten izleyen travertenlerin hemen üzerinde, antik dönemden modern dünyaya ulaşan çarpıcı Hierapolis kenti uzanıyor. Roma ve Bizanslıların spa merkezi olan şehir, kalıntıları, müzesi ve pek tabii şifalı Roma havuzuyla ünlü. http://www.pamukkale.gov.tr
İpucu: Burası, milli park olmasının yanı sıra UNESCO Dünya Miras Listesi’ndeki bir koruma alanı; lütfen travertenlere iyi davranın! Gün içinde, otobüslerle gelen turist kafileleri nedeniyle bölge hayli kalabalık oluyor. Bu yüzden bölgede gecelemenizi ve ziyaretinizi gündoğumu ya da günbatımına göre ayarlamanızı tavsiye ediyoruz. Bunun diğer artısı, gün içinde yakınlardaki göz alıcı Afrodisias ve Laodicea antik şehirlerini de görebilecek olmanız.
Ne zaman gitmeli? Nisan-haziran ortası en ideal dönem. Bu dönemde günübirlikçi yaz turistleri de az oluyor. Eylül ortası-ekim arası da, yağmur ihtimali olmakla beraber daha tenha dönemler. Sıcak su dolu açık hava havuzları ve antik şehirler, yaz güneşi altında zorlayabilir.

Reklamlar